ΩΧΡΑ ΚΗΛΙΔΑ ΚΑΙ ΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙΔΗΣ

ΩΧΡΑ ΚΗΛΙΔΑ ΚΑΙ ΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙΔΗΣ

ΩΧΡΑ ΚΗΛΙΔΑ ΚΑΙ ΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙΔΗΣ

 

 

       ΩΧΡΑ ΚΗΛΙΔΑ & ΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙΔΗΣ

 

 διαθλαστικη χειρουργικη

             

 

Διαβητική αμφιβληστοειδοπάθεια

 

Ασθενείς με διαβήτη έχουν μεγαλύτερο κίνδυνο επιπλοκών από τον οφθαλμό σε σχέση με ασθενείς χωρίς διαβήτη. Η πιο σοβαρή από τις διαβητικές οφθαλμικές παθήσεις αφορά τον αμφιβληστροειδή χιτώνα και ονομάζεται διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια (diabetic retinopathy). Η πάθηση αυτή προκαλεί σοβαρές βλάβες στα αιμοφόρα αγγεία που τροφοδοτούν με θρεπτικά συστατικά τον αμφιβληστροειδή. Οι βλάβες  που προκαλούνται σε εκείνα τα αγγεία έχουν σαν αποτέλεσμα αιμορραγίες, νέκρωση ιστού και δημιουργία νεοαγγείων. Ο νεανικός διαβήτης στην εποχή μας είναι αρκετά διαδεδομένος με αποτέλεσμα η νόσος να επηρεάζει και άτομα νεαρά σε ηλικία. Έχει πολύ μεγάλη σημασία οι διαβητικοί να ελέγχουν τακτικά το σάκχαρό τους. 

 

Ο κίνδυνος ανάπτυξης και επιδείνωσης της διαβητικής αμφιβληστροειδοπάθειας έχει σχέση με:

Ποιότητα ρύθμισης διαβήτη

Υπερλιπιδαιμία

Υπέρταση

Διάρκεια διαβήτη

Γενετική προδιάθεση

 

Η διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια είναι μια πολύ ύπουλη νόσος και χαρακτηρίζεται σαν μια από τις πιο διαδεδομένες αιτίες απώλειας όρασης. Τα βασικά συμπτώματα αναγράφονται παρακάτω:

θάμβος και διακυμάνσεις όρασης

διπλωπία

μυωψίες, φωταψίες

σκιές σε κάποιες περιοχές των οπτικών πεδίων

 

 

Ποια είναι τα στάδια της διαβητικής αμφιβληστροειδοπάθειας; 

 

Αμφιβληστροειδοπάθεια υποστρώματος (μη παραγωγική): αποτελεί το πρώιμο στάδιο της πάθησης. Στο στάδιο αυτό η εικόνα του βυθού παρουσιάζει μικροανευρύσματα, αιμορραγίες, εξιδρώματα και οίδημα στον αμφ/δή. Οταν η διαρροή συστατικών από το αίμα προς τους ιστούς γίνεται στο πιο κεντρικό σημείο του αμφ/δούς (στην ωχρά κηλίδα) τότε έχουμε οίδημα ωχράς. Τα παραπάνω είναι αποτέλεσμα της βλάβης του διαβήτη στα μικρά αγγεία (τριχοειδή) του αμφιβληστροειδούς. Θεωρείται προειδοποιητικό στάδιο αφού σε αυτό η όραση συνήθως δεν επηρεάζεται σημαντικά

 

Υπερπλαστική αμφιβληστροειδοπάθεια (παραγωγική): εξαιτίας της φτωχής κυκλοφορίας του αίματος στον αμφιβληστροειδή, δημιουργούνται ζώνες χαμηλής οξυγόνωσης (ισχαιμία). Ο οφθαλμός αντιδρώντας σε μια τέτοια κατάσταση δημιουργεί νέα παθολογικά (μη φυσιολογικά) αγγεία τα οποία είναι πολύ ευαίσθητα (έχουν πιο αδύναμα τοιχώματα) και είναι δυνατόν να σπάσουν και να αιμορραγήσουν. Το τελικό στάδιο της παραγωγικής αμφιβληστροειδοπάθειας περιλαμβάνει αιμορραγίες στο υαλώδες, ουλοποίηση, αποκόλληση, νεοαγγειακό γλαύκωμα και απώλεια της όρασης


                               

 

Αντιμετώπιση

 

Φωτοπηξία με laser: στην συγκεκριμένη διαδικασία, με την βοήθεια φωτεινής ακτίνας laser καυτηριάζονται τα αμφιβληστροειδικά αγγεία που αιμορραγούν. Οι επαναλαμβανόμενες βολές του laser εμποδίζουν την μη φυσιολογική ανάπτυξη αγγείων. Πρωταρχικός στόχος της μεθόδου είναι η σταθεροποίηση της όρασης 

 

Ενδοϋαλοειδικές εγχύσεις (ενέσεις): αποτελούν την τελευταία εξέλιξη στην αντιμετώπιση της παθολογικής νεοαγγείωσης και του οιδήματος αμφιβληστροειδούς. Η ενδοϋαλοειδική έγχυση στην πραγματικότητα είναι μια ένεση στο εσωτερικό του οφθαλμού. Ουσιαστικά εγχύεται ένα ειδικό φάρμακο που αναστέλλει τη δράση του παράγοντα VEGF. O παράγοντας VEGF (Vascular Endothelial Growth Factor), ευνοεί την ανάπτυξη των παθολογικών, μη φυσιολογικών αγγείων, δηλαδή των νεοαγγείων 

 

Κρυοθεραπεία: όταν έχουμε εκτεταμένες θολερότητες αίματος στο υαλώδες η χειρουργική με laser δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί έως ότου το αίμα σταθεροποιηθεί ή καθαρίσει. Στις περιπτώσεις αυτές το 'πάγωμα' του αμφιβληστροειδούς μπορεί να βοηθήσει στη συρρίκνωση των ανώμαλων αγγείων 

 

Υαλοειδεκτομή (βιτρεκτομή): πρόκειται για την χειρουργική αντιμετώπιση και επιλέγεται σε προχωρημένες περιπτώσεις υπερπλαστικής (παραγωγικής) διαβητικής αμφιβληστροειδοπάθειας. Ο οφθαλμίατρος διενεργεί μικροχειρουργική επέμβαση εκτομής του θολού υαλοειδούς υγρού (απομάκρυνση αυτού και αντικατάσταση του με ένα καθαρό διάλυμα)

 

 

 

 

Ηλικιακή εκφύλιση ωχράς κηλίδας

 

Η ηλικιακή εκφύλιση ωχράς κηλίδας είναι μια πάθηση της ωχράς κηλίδας που προκαλεί προοδευτική απώλεια της κεντρικής όρασηςκαι αποτελεί μία από τις κυριότερες αιτίες σοβαρής μείωσης της όρασης.

 

 

Παράγοντες κινδύνου

 

Ηλικία

Διατροφή

Κάπνισμα

Έκθεση στον ήλιο

 

 

Συμπτώματα

 

θόλωση της όρασης

παραμόρφωση των ευθείων γραμμών (φαίνονται κυματιστές)

δυσκολία ανάγνωσης (λείπουν γράμματα ή συλλαβές από τις λέξεις)

μείωση της αντίληψης των χρωματικών αντιθέσεων

παρουσία σκοτεινών σημείων στην κεντρική όραση.



Διάγνωση

 

Οπτική Τομογραφία Συνοχής (OCT), με σάρωση της ωχράς κηλίδας με λεπτές τομές, όπου διακρίνονται όλες οι στοιβάδες του αμφιβληστροειδούς στην περιοχή της ωχράς.

Ψηφιακή φλουροαγγειογραφία με έγχυση σκιαγραφικής ουσίας ενδοφλεβίως, για την απεικόνιση των αγγείων του αμφιβληστροειδούς. Ενδείκνυται ιδιαιτέρως στις εξιδρωματικές ωχροπάθειες.

Αυτοφθορισμός, με ειδική φωτογράφηση του οπισθίου πόλου του βυθού, όπου απεικονίζεται το μελάγχρουν επιθήλιο. Είναι ιδιαίτερα χρήσιμη στις δυστροφίες της ωχράς, αλλά και στις φλεγμονώδεις παθήσεις του βυθού.

Αγγειογραφία με πράσινο ινδοκυανίνης με έγχυση σκιαγραφικής ουσίας ενδοφλεβίως επίσης. Απεικονίζεται κυρίως ο χοριοειδής, δηλαδή η στοιβάδα εν τω βάθει του αμφιβληστροειδούς.

Ηλεκτροφυσιολογία, όπου καταγράφεται η ηλεκτρική δραστηριότητα των φωτουποδοχέων της ωχράς. Είναι απαραίτητη εξέταση για τις δυστροφίες της ωχράς κηλίδας.

Υπερηχογραφία, για τη διάγνωση παθήσεων μη ευκρινώς ορατών κλινικά (π.χ. νεοπλάσματα του οφθαλμού).

 

 

Υπάρχουν δύο μορφές Εκφύλιση Ωχράς Κηλίδας:

 

Η ξηρού τύπου Εκφύλιση Ωχράς Κηλίδας και

Η υγρού (εξιδρωματικού) τύπου Εκφύλιση Ωχράς Κηλίδας.

 

Η ξηρού τύπου αποτελεί το 85% των περιστατικών με εκφύλιση της ωχράς κηλιδας. Οι φωτοϋποδοχείς στο κέντρο του αμφιβληστροειδή καταστρέφονται. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα τη μείωση της κεντρικής όρασης γεγονός που επηρεάζει σημαντικές καθημερινές δραστηριότητες, όπως το διάβασμα και η οδήγηση. Η Εκφύλιση Ωχράς Κηλίδας ξηρού τύπου μπορεί να μεταπέσει στην υγρού τύπου Εκφύλιση Ωχράς Κηλίδας.

 

Στην Εκφύλιση Ωχράς Κηλίδας υγρού (ή εξιδρωματικού) τύπου παθολογικά αγγεία αναπτύσσονται κάτω από τον αμφιβληστροειδή, στο χοριοειδή χιτώνα, στην περιοχή της ωχράς κηλίδας. Αυτά μπορεί να προκαλέσουν οίδημα, αιμορραγία ή ουλή στην ωχρά κηλίδα. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα σοβαρή απώλεια της κεντρικής όρασης, κεντρικό σκότωμα ή παραμόρφωση των ευθείων γραμμών (φαίνονται κυματιστές).Επειδή η ωχρά κηλίδα βρίσκεται στο κέντρο του αμφιβληστροειδή, στην εκφύλιση της ωχράς κηλίδας η περιφερειακή όραση μένει αναλλοίωτη.

 

 

Θεραπεία

 

Στην εκφύλιση της ωχράς ξηρού τύπου, δεν υπάρχει θεραπευτική αγωγή, γι' αυτό συνιστάται η λήψη προληπτικών μέτρων και ο συχνός έλεγχος για ανίχνευση τυχόν αλλαγών στην όραση. Υπάρχει κίνδυνος μετατροπή της σε υγρού τύπου σε ένα ποσοστό περίπου 30%. Για την επιβράδυνση της εξέλιξης της νόσου συνίσταται η λήψη ειδικών συμπληρωμάτων διατροφής και πολυβιταμινούχων σκευασμάτων σε συνεννόηση με τον οφθαλμίατρο, η αποφυγή του καπνίσματος, η χρήση γυαλιών ηλίου με ειδικά φίλτρα για προστασία από την υπεριώδη ακτινοβολία, η υιοθέτηση μιας ισορροπημένης διατροφής, η ρύθμιση της πίεσης και της χοληστερίνης και ο συχνός αυτοέλεγχος με χρήση του λεγόμενου πίνακα του Amsler για τον εντοπισμό των αλλαγών στην όραση. 

 

Για την αντιμετώπιση της εκφύλισης της ωχράς υγρού τύπου, πραγματοποιείται ενδουαλοειδική έγχυση μίας δραστικής ουσίας  η οποία περιορίζει την ανάπτυξη των αιμοφόρων αγγείων και ελέγχει τη διαρροή και τη διόγκωση. Η ουσία αυτή χορηγείται σε συνθήκες αποστείρωσης και σε περιβάλλον χειρουργείου. Η διαδικασία δεν διαρκεί πολύ,  είναι ανώδυνη και δεν χρειάζεται παραμονή στο νοσοκομείο. Το θεραπευτικό σχήμα ξεκινάει με τρεις μηνιαίες εκχύσεις, μία κάθε μήνα για του τρεις πρώτους μήνες και επαναλαμβάνονται ανάλογα με την πορεία της νόσου. Το απαραίτητο χρονικό διάστημα για την εκτίμηση των αποτελεσμάτων είναι ο ένας μήνας.

 

 

 

 

 

 

Κεντρική ορώδης χοριοαμφιβληστροειδοπάθεια

 

 

Τι είναι και πότε εμφανίζεται;

 

Η Κεντρική Ορώδης Χοριοαμφιβληστροειδοπάθεια (ΚΟΧΑ - Central Serous Chorioretinopathy) είναι μια πάθηση της ωχράς κηλίδας (κεντρικό τμήμα του αμφιβληστροειδή, υπεύθυνη για την ευκρινή όραση). Η νόσος εμφανίζεται πιο συχνά σε άντρες παρά σε γυναίκες και συγκεκριμένα σε ηλικίες από 22 έως 50. Λέγεται πως το έντονο άγχος (stress) είναι από τις κύριες αιτίες πρόκλησης του προβλήματος. Οφείλεται σε ρήξεις των συνδέσμων μεταξύ των κυττάρων του μελάγχρου επιθηλίου (στρώμα της χρωστικής του αμφιβληστροειδούς). Υγρό από το στρώμα των αιμοφόρων αγγείων, δηλαδή του χοριοειδούς χιτώνα που βρίσκεται κάτω από τον αμφιβληστροειδή, περνά μέσα από τις ρωγμές, σχηματίζοντας έτσι μια μικρή αποκόλληση αμφιβληστροειδούς, κάτω από την ωχρά. Στις περισσότερες των περιπτώσεων χαρακτηρίζεται ως μια καλοήθης πάθηση και σε μεγάλο ποσοστό αυτοϊάται.

 

 

Ποια είναι τα συμπτώματα;

 

Η Κεντρική Ορώδης Χοριοαμφιβληστροειδοπάθεια (ή χοριοειδική αμφιβληστροειδοπάθεια) συνήθως προκαλεί μια θόλωση της κεντρικής όρασης του οφθαλμού (ή ένα κεντρικό τυφλό σημείο στο οπτικό πεδίο). Ο ασθενής μπορεί να παραπονιέται επίσης για παραμορφωμένη όραση (μεταμορφοψία) ή ακόμα και για 'ξεθωριαμένη' χρωματική αντίληψη. 

 

 

Διάγνωση

 

Βυθοσκόπηση (μετά από μυδρίαση), όπου και παρατηρείται συλλογή υγρού κάτω από την ωχρά κηλίδα.  

Οπτική τομογραφία συνοχής (OCT)

Αγγειογραφία (με φλουορεσκεΐνη ή πράσινο ινδοκυανίνης) 

 

 

Θεραπεία

 

Η Κεντρική Ορώδης Χοριοαμφιβληστροειδοπάθεια τις περισσότερες φορές (γύρω στο 94% των ασθενών) δεν χρειάζεται θεραπεία, αφού αυτοπεριορίζεται (υποστρέφει). Θεραπευτική παρέμβαση αποφασίζεται μόνο όταν δεν περιοριστεί μέσα σε ένα διάστημα περίπου τριών μηνών. Μια μεγάλης ασφάλειας θεραπευτική προσέγγιση είναι η εφαρμογή 'ψυχρού' laser φωτοδυναμικής θεραπείας (PDT). 'Θερμικό' laser (χαμηλής έντασης) με την τεχνική της φωτοπηξίας (photocoagulation laser) εφαρμόζουμε όταν από τα φλουοροαγγειογραφικά ευρήματα διαπιστώνεται ότι τα σημεία διαρροής υγρού βρίσκονται μακριά από την κεντρική περιοχή της ωχράς, επομένως εκείνα είναι σε θέση να 'σφραγιστούν'. Αρκετές φορές προτείνεται λήψη ακεταζολαμίδης για να επιταχυνθεί η απορρόφηση του υπαμφιβληστροειδικού υγρού. 

 

 

 

 

Απόφραξη φλέβας αμφιβληστροειδούς

 

Απόφραξη φλέβας αμφιβληστροειδούς είναι απόφραξη των  φλεβών που απάγουν το αίμα έξω από τον αμφιβληστροειδή. Ο αμφιβληστροειδής είναι ο εσωτερικός χιτώνας του οφθαλμού που μετατρέπει τις ακτίνες φωτός σε νευρικά σήματα και τα στέλνει στον εγκέφαλο. Η θρόμβωση μπορεί να αφορά την κεντρική φλέβα του αμφιβληστροειδούς η κλάδου φλέβας. Η απόφραξη κλάδου φλέβας αμφιβληστροειδούς είναι 2-3 φορές πιο συχνή από την απόφραξη κεντρικής φλέβας αμφιβληστροειδούς.

 

 

Αιτίες

 

Το πιο συχνό αίτιο απόφραξης φλέβας αμφιβληστροειδούς είναι η σκλήρυνση των αρτηριών (αθηροσκλήρωση) και ο σχηματισμός θρόμβου.

 

 

Προδιαθεσικοί παράγοντες απόφραξης φλέβας αμφιβληστροειδούς

 

Υπέρταση (64%)

Υπερλιπιδαιμία (50%)

Κάπνισμα (50%)

Διαβήτης

Θρομβοφιλία, αυτοάνοσοι νόσοι

Άλλοι τοπικοί παράγοντες: γλαύκωμα, Αμφιβληστροειδική αγγειίτις

 

 

Συμπτώματα απόφραξης φλέβας αμφιβληστροειδούς

 

Απότομη, ανώδυνη απώλεια οράσεως η τμήματος οπτικού πεδίου ενός οφθαλμού.

 

 

Εξετάσεις

 

Μέτρηση οπτικής οξύτητας

Κορικά αντανακλαστικά

Εξέταση στην σχισμοειδή λυχνία

Μέτρηση ενδοφθαλμίου πιέσεως

Βυθοσκόπηση μετά από μυδρίαση

Φωτογράφιση βυθού

Οπτική τομογραφία συνοχής ωχράς κηλίδας

Φλουοροαγγειογραφία

 

 

Θεραπεία απόφραξης φλέβας αμφιβληστροειδούς

 

Θεραπεία της συστηματικής νόσου (διαβήτη, υπέρταση, υπερλιπιδαιμίας) είναι απαραίτητη ώστε να προληφθεί απόφραξη άλλης φλέβας του ίδιου οφθαλμού η απόφραξη φλέβας στον άλλο οφθαλμό.

Σε ένα μικρό ποσοστό ασθενών παρατηρείται αυτόματη βελτίωση οπτικής οξύτητας χωρίς θεραπεία. Θεραπεία συνιστάται σε ασθενείς με σημαντική ελάττωση οπτικής οξύτητας που είναι αποτέλεσμα του οιδήματος ωχράς κηλίδας.

 

Η θεραπεία συνίσταται σε:

Ενδοφθάλμιες ενέσεις αντι-αγγειακών φαρμάκων (anti-vascular growth factor, anti-vegF)

Laser στην περιοχή της ωχράς κηλίδας εάν το οίδημα ωχράς κηλίδας δεν ανταποκριθεί στις ενέσεις

Laser σε όλο τον αμφιβληστροειδή σε περίπτωση νεοαγγειακού γλαυκώματος

Εμφύτευμα, ενδοφθάλμιο, κορτικοστεροειδούς σε ασθενείς που δεν ανταποκρίνονται σε ενδοφθάλμιες ενέσεις αντι-αγγειακών φαρμάκων

Έναρξη ασπιρίνης ως αντιπηκτική αγωγή, σε μερικές περιπτώσεις

 

 

 

 

 

Δυστροφίες

 

Δυστροφίες όπως η νόσος Stargardt η νόσος του Best: πρόκειται για κληρονομικές παθήσεις της ωχράς, όπου ευθύνονται κάποια παθολογικά γονίδια για την πρώιμη, σε νεαρή ηλικία συνήθως, βλάβη της ωχράς κηλίδας, η οποία είναι ατροφικού τύπου.  Δεν υπάρχει κάποια καθιερωμένη θεραπεία, ενώ σε κάποιες περιπτώσεις συνιστάται γενετικός έλεχος για την ανίχνευση του υπευθύνου γονιδίου και την εκτίμηση πιθανότητας κληρονόμησης στους απογόνους.

 

               
                               

 χειρουργικη διαθλαστικη

 

 

 χειρουργικη διαθλαστικη          διαθλαστικη χειρουργικη

 

 header  header  header
3